چنانچه بخشی از بدن یکی از عزیزانتان دچار سوختگی شد، محل سوختگی را به مدت ده دقیقه در آب سرد فرو ببرید و قبل از این که محل سوختگی متورم شود به آرامی لباس ها، زیورآلات و ساعت فرد را درآورید. سطح سوختگی را به وسیله یک پارچه تمیز پاک کنید تا موجب عفونت او نشود. اگر سوختگی سطحی و کم است کمی پماد سوختگی روی آن قرار داده، آن را با پارچه ای تمیز بپوشانید ولی چنانچه سوختگی وسیع و عمیق بود حتما به بیمارستان مراجعه کنید تا آنها اقدامات لازم را به عمل آورند.
درمان سوختگی‌ها با توجه به شدت سوختگی صورت می‌گیرد. سوختگی‌ها ممکن است جزئی بوده و فقط لایه خارجی پوست را آسیب زده باشند و گاه ممکن است آنقدر شدید باشند که تا لایه‌های زیرین پوست، عضله و حتی استخوان را نیز از بین برده باشند.
.
سوختگی‌های جزئی
- برای تسکین دادن درد، سوختگی را خنک نگه دارید: قسمت سوخته را به مدت 10 تا 15 دقیقه برای تسکین دادن درد زیر آب خنک قرار دهید یا یک حوله تمیز مرطوب شده با آب خنک شیر را روی محل سوختگی قرار دهید. درصورت در دسترس بودن می‌توانید از سرم فیزیولوژیک برای شستشو استفاده کنید.
- انگشتر و سایر جواهرات را که در قسمت سوختگی قرار دارد خارج کنید: قبل از اینکه سوختگی متورم شود باید به سرعت و ملایمت این کار را انجام دهید.
- تاول‌های کوچک را نترکانید. (تاول هایی که از ناخن انگشت کوچکتان، بزرگتر نیستند). چون آنها مانند پانسمانی مناسب در محل سوختگی عمل می‌کنند و آن ناحیه را از آلودگی‌های محیطی در امان نگه می‌دارند. اگر تاول کنده شد آن قسمت را به آرامی با آب و صابون تمیز کنید و سپس بر روی آن پماد آنتی بیوتیک زده و با یک پانسمان گازی نچسب بپوشانید.
- از یک مرطوب کننده یا لوسیون آلوئه ورا یا ژل بر روی محل سوختگی استفاده کنید؛ این کار موجب تسکین درد میشود. همچنین می‌توانید پماد هیدروکورتیزون 0/5 درصد نیز بر روی سوختگی بمالید. توجه کنید که هرگز مجاز به استفاده از این پماد در کودکان زیر 2 سال نیستید مگر به تجویز و تشخیص پزشک. بدون تجویز پزشک از این پماد در نواحی تناسلی و مقعد کودکان زیر 12 سال استفاده نکنید.
- هرگز از خمیردندان، سیب‌زمینی رنده شده و روغن برای تسکین درد و بهبود سوختگی استفاده نکنید.
- در صورت در دسترس نبودن پماد و سایر داروها می‌توان از عسل برای ترمیم و درمان زخم استفاده کرد و برای این کار باید از سلامت عسل مورد استفاده مطمئن شد هر چند که احتمال میکروبی شدن عسل بسیار پایین است.
- اگر لازم است از تسکین دهنده‌های بیشتری استفاده کنید از جمله ایبوپروفن، ناپروکسن سدیم یا استامینوفن
- از واکسیناسیون کزاز مصدوم مطمئن شوید. پزشکان توصیه می‌کنند هر ده سال یک بار واکسن کزاز تجدید شود.
- اگر تاول شما بزرگتر شده است حتما باید به پزشک مراجعه کنید. بهتر است تاول‌های بزرگ از بین بروند زیرا اگر به حال خود رها شوند به ندرت سالم باقی خواهند ماند. همچنین اگر سوختگی بخش وسیعی از بدن را فرا گرفته و یا علائم عفونت در آن ظاهر شده است مثل تراوش از زخم و افزایش درد، قرمزی و تورم، سریعا به پزشک مراجعه کنید.
- حتما در خانه پماد سوختگی داشته باشید. پس از استریل کردن محل آسیب دیده و شست‌و شوی آن با استفاده از گاز استریل و پماد سوختگی زخم را بپوشانید.
- در سوختگی‌های درجه دو و سه پماد باسیتراسین و سیلور سولفادیازین برای پیشگیری از عفونت زخم و بستن آن استفاده میشود.
.
سوختگی شدید
در سوختگی‌های شدید با اورژانس 115 تماس بگیرید و تا رسیدن اورژانس چندین عمل را باید بر روی فرد اعمال کنید:
- در برابر آسیب‌های بیشتر از فرد محافظت کنید: باید مطمئن شوید که فرد با مواد سوخته در تماس نباشد و در معرض دود یا حرارت قرار نگیرد. لباسهای سوخته و چسبیده به سوختگی‌ها را بدن بدن فرد خارج نکنید.
- علائم گردش خون را بررسی کنید: علائم تنفسی، سرفه یا حرکت مصدوم را بررسی کنید. اگر لازم است عملیات احیای قلبی ریوی یا CPR را انجام دهید.
- جواهرات، کمربند و هر نوع وسیله ای که ممکن است مصدوم را محدود کرده و به او فشار وارد کند، از بدنش خارج کنید. به خصوص در اطراف محل سوختگی و گردن. قسمت‌های سوخته به سرعت تاول می‌زنند.
- به هیچ عنوان سوختگی‌های شدید و بزرگ را در آب سرد فرو نبرید. این کار باعث از دست دادن سریع حرارت بدن (هیپوترمی) یا افت فشارخون و کاهش جریان خون میشود (شوک).
- در صورت امکان، عضو سوخته را بالاتر از سطح قلب قرار دهید
- قسمت سوخته را بپوشانید.از یک باند مرطوب و خنک یا پارچه تمیز استفاده کنید.
.
سوختگی جزئی یا شدید؟
اگر نمیدانید که سوختگی فرد از کدام نوع میباشد سعی کنید حد بافت آسیب دیده را تشخیص دهید و براساس مراحل ذیل آن را حدس بزنید:
.
-
سوختگی درجه 1
سوختگی درجه یک، کمترین حد سوختگی است و تنها لایه خارجی پوست را درگیر می‌کند. علائم آن شامل:
- قرمز شدن پوست
- تورم
- گاهی درد
درمان سوختگی درجه یک مانند سوختگی‌های جزئی است که پیش از این توضیح دادیم. اگر سوختگی شامل چندین قسمت در دست ها، پاها، صورت، کشاله ران، باسن یا یک مفصل بزرگ میباشد باید به اورژانس مراجعه کنید.
.
-
سوختگی درجه 2
سوختگی درجه 2 شرایط جدی تری دارد. علائم آن شامل:
- سفید، قرمز و یا لکه لکه شدن پوست
- تورم
- درد
- تاول
اگر سوختگی درجه 2 قطری بیش از 5/7 سانتی متر نداشت درمان آن همانند سوختگی‌های جزئی میباشد. اگر ناحیه سوخته بزرگتر است یا دست ها، پاها، صورت، کشاله ران، باسن یا یک مفصل بزرگ را شامل میشود باید به عنوان سوختگی شدید درمان شود و بلافاصله تحت درمان‌های پزشکی قرار گیرد.
.
-
سوختگی درجه 3
این درجه عمیق ترین و بیشترین سوختگی میباشد که در تمامی لایه‌های پوست و چربی‌های زیرین اتفاق می‌افتد و حتی ممکن است عضله و استخوان هم تحت تاثیر قرار گیرد. نواحی سوخته ممکن است به رنگ سیاه یا سفید در آیند. مصدوم ممکن است علائم زیر را نشان دهد:
- به سختی نفس می‌کشد.
- دچار مسمومیت مونوکسید کربن شود.
- اگر استنشاق دود نیز رخ داده باشد ممکن است سایر مسمومیت‌ها نیز دیده شود.
.
منابع:
.https://www.behpu.com
