آداب مراسم عزاداری مذهبی

نکته‌ی اول: نیّت

– به هنگام حضور و مشارکت در مراسم عزاداری، در هر لحظه و هر فعالیتی به یاد داشته باشید که چرا و برای چه به آستان امام حسین(ع) آمده اید و چه عواملی باعث حضور شما در این جمع شده است؟

– سخنرانان و نوحه سرایان نیز سعی نمایند ضمن توجّه دادن مردم به نیّت، اهمیّت خلوص و پاکی نیّت را تذکر دهند.

– از مقایسه خود با دیگران چه در حالت فردی و چه در حالت گروهی اجتناب کنید. یادتان باشد، آنچه مهم است نیّت کار است نه زرق و برق آن! مثلا دیده می‌شود که گاه گروهها و دسته‌های عزادار به خاطر چشم وهم چشمی با یکدیگر، وسایل و تجهیزاتی را همراه می‌آورند که عملا ضرورت چندانی ندارند. گاهی هم افراد و گروهها با مقایسه‌ی فعالیّت خود با گروههای دیگر به آنها ایراد گرفته، تا تلاش و کار خود را برتر و بهتر نشان دهند. به طور حتم چنین اعمالی به نیّت افراد خدشه وارد می‌سازد.

.

نکته‌ی دوم: رعایت آداب و اصول اجتماعی

– اگر به عنوان شرکت کننده و یا گرداننده و بانی در مراسم، حضور دارید و روند مراسم خیلی بر وفق مراد شما نیست، زیاد سخت نگیرید. ممکن است اصرار شما برای به نظم در آوردن امور و یا رعایت کردن بعضی مسائل، باعث ناراحتی دیگران شود. در این وضعیت باز به نیّت خود مراجعه کنید.

.

نکته‌ی سوم: نظم

– حتّی المقدور برنامه‌ها را رأس زمان مقرر شروع کنید.

– به سخنرانان و نوحه سرایان تأکید نمایید حتما سر وقت در جلسه حضور یابند.

– برای افراد گرداننده، وظایف مشخص و تعریف شده معین کنید. نگویید! جلسه امام حسین (ع) است و هر طور شده می‌گردد. رعایت نظم بر شکوه و جلوه مراسم می‌افزاید.

– در روزهای تاسوعا و عاشورا، وظایف افراد گرداننده و میاندار، ترتیب و مسیر حرکت، آرایش صف ها، روش و سبک سینه زنی یا زنجیر زنی و سایر فعالیتها، باید از قبل برای همه روشن شود. این نکته باید در هیأتهایی که سابقه کمتری دارند، یا ترکیب افراد هیأت هر ساله عوض می‌شود، بیشتر مورد توجّه قرار گیرد.

– عوامل نظم مراسم با علایم ونشانهای مخصوصی مشخص باشند.

– در صورت امکان، از علامت یا نشان بخصوصی برای افراد دسته، مانند شال، لباس هماهنگ، پیشانی بند و… استفاده شود.

.

نکته‌ی چهارم: گردانندگان و بانیان

– سعی کنید تا حد امکان با همه، رفتار یکسانی داشته باشید. گاه در یک هیأت، شاید به صورت ناخودآگاه و غیر عمدی به یک فرد مسؤول، یک ثروتمند و یا هر فرد شاخص دیگری، توجّه بیشتری می‌شود. فراموش نکنید همه برای امام حسین (ع) آمده‌اند و تبعیض بین مردم، باعث کدورت و رنجش اکثریت خواهد شد.

.

نکته‌ی پنجم: محتوای سخنرانی‌ها ومراثی

– انتخاب سخنرانان در مراسم عزاداری بسیار مهم است؛ چرا که اولا این ایام، زمانی است که مردم آمادگی و پذیرش بیشتری برای راهنمایی دارند و ثانیا فرصت بسیار مناسبی برای بیان فلسفه‌ی قیام عاشورا و همچنین آشنا ساختن همه‌ی مردم – بخصوص نوجوانان و جوانان- با واقعیات اسلام و تشیّع است. بنابراین گردانندگان اصلی چنین مراسمی باید بدانند که اگر در انتخاب سخنران دقّت نکنند، فرصتهای ارشادی را از دست خواهند داد.

.

نکته‌ی ششم: شعائر و فرایض اسلامی

– در روزهای تاسوعا و عاشورا و سایر روزهایی که افراد هیأتها برای عزاداری گرد هم می‌آیند، حتما نماز جماعت برگزار شود.

– همه وظیفه دارند که مراعات حال یکدیگر را بنمایند و کاستی‌ها را محترمانه به یکدیگر تذکر دهند. قیام امام حسین (ع) برای احیای فریضه‌ی امر به معروف و نهی از منکر بود و این امر، وظیفه ای همگانی است.

– اعمالی مانند قمه زنی و یا سایر کارهای غیر متعارف، با عنایت به فتاوای مراجع عظام تقلید، تناسبی با شؤون این ایام ندارد.

.

نکته‌ی هفتم: کودکان

– در حین برگزاری مراسم باید مراقب کودکان بود، هم کودکانی که در بین دسته‌ها وگروهها شرکت دارند و هم کودکانی که همراه والدین، یا به تنهایی، برای تماشا آمده اند.

– تشکیل دسته‌های خاص برای کودکان با نظارت بزرگترها که مسؤول مشخّصی هم داشته باشند، موجب نظم بیشتر و کاهش دغدغه‌ی گردانندگان و والدین خواهد شد.

.

نکته هشتم: نذورات

– سعی کنید تا حد امکان، نذورات به افراد مستحق برسد. همسایگان نیازمند ومستحق در اولویّت قرار دارند.

– کسانی که احسان و نذری برای این ایام دارند، حتما و بطور مکرر، نیّت را برای خودشان یادآوری کنند وقبل از شروع نذر، نیّت خود را بررسی نمایند.

.

نکته‌ی نهم: رعایت بهداشت

– در تهیه و توزیع نذورات، مسائل بهداشتی بطور کامل رعایت شود. گاه با این توجیه که همه از ثواب کار خیر بهره مند شوند، افراد زیادی در تهیه‌ی نذری دخالت نموده، نکات بهداشتی نادیده گرفته می‌شود. حتّی الامکان افرادی را که می‌توانند در تهیه‌ی نذری مشارکت داشته باشند، از قبل مشخص کنید.

.

نکته‌ی دهم: صدا و سیستم صوتی

– استفاده از اکو و سیستم‌های قوی صوتی در مراسم مختلف، از جمله مراسم عزاداری، رواج نامناسب و نابجایی پیدا کرده است. هیأتهای عزاداری تصور می‌کنند با استفاده از این امکانات ابهّت و شکوه فعالیّت خود را بیشتر می‌نمایند! در صورتی که صدای طبیعی انسانی، زیباتر ودلنشین تر است. افراط در استفاده از دستگاههای صوتی – به خصوص زمانی که خوب تنظیم هم نشده باشند – موجب خستگی، کسالت و بی‌حوصلگی شرکت کنندگان در مراسم می‌شود. این موضوع در فضاهای بسته از شدّت بیشتری برخوردار است.