رفتارهای غیرمتعارفی در کودکان وجود دارد که با وجود آزاردهنده بودنشان، دلایل آن، اکثراً به سن کودک و شرایط رشد روانی وی مربوط ميشود.گاهی این مشکلات به رفتارهای نابه هنجار، تبدیل میشوند که از وضعیت معمولی خارج شده و باعث ازار خود فرد و بیش از آن، دیگران ميشود.
در بسياري وقت ها، آن چه سبب وخامت اوضاع ميشود ، پیدایش چنين رفتارهایی در کودک نیست؛ بلکه عکس العملهای نامطلوب، ناپخته و گاه اشتباه والدین و اطرافیان در برابر آن است که به دلیل عدم اگاهی، نه تنها سبب برطرف شدن مشکل نمی شوند، بلکه به به جا ماندن رفتار نابه هنجار یا پیدایش رفتارهای نامطلوب ديگر، منجر میشوند.
.
مدام نافرمانی میکنند
مدل خاصی از اختلال رفتاری که به آن اختلال نافرمانی مقابله جویانه یا ODD ميگويند ، با رفتارهای مختل کننده همراه است. سرپیچی، ناسازگاری و رفتار مقابله جویانه در برابر فرد مقابل از علامتهای این اختلال است. به نقل از کلینیک مایو کودکی که اختلال نافرمانی مقابله جویانه داشته باشد بصورت دائم یعنی بیش از 6 ماه رفتار مخالف و مختل کننده دارد. برخی از علامتهای ODD بداخلاقی کردن، جر و بحث با بزرگترها، نافرمانی، مقصر کردن سایرین، خشم، رفتار خصومت آمیز، مشکل درسی یا عدم قابلیت برقراری رابطه دوستانه است.
.
شبها نمی خوابند
درصورتی که کودکتان قبلا راحت میخوابید و اینک شبها خوابش نمیبرد، چیزی پیش آمده است. به هم خوردن خواب، کلید وجود مشکلی بالقوه است. بهم خوردن خواب چه بسا میتواند از یک سری موضوعات انباشت شده ایجاد شده باشد؛ پس بکاوید و ریشه اش را بیابید.
.
به خودشان آسیب میرسانند
خود زنی خود را به شیوههای مختلفی میتواند نشان دهد. این روش در بچه های کوچکتر بیش تر خود را در نیشگون گرفتن خود، خراشیدن، یا مشتزنی بخود نشان میدهد. این رفتار در سنین نزديک به نوجوانی و نیز در طی این دوره به طرف رفتارهایی مانند بریدن و آتشزدن کشیده میشود. درصورتی که کودکی دارید که خود زنی میکند، چه بسا درصورتی که به نظرتان آنقدر هم جدّي نیست، باید سراغ درمانگر کودک بروید تا عواطف کودک را تحلیل و پردازش کند. این که آن قدر صبر کنید که خود زنی اش تشدید شود، ایدهی اصلاً خوبی نیست.
.
ترس و نگرانی دارند
ترس، حالتی هیجانی است که وقوع خطری را هشدار ميدهد و با تغییراتی در بدن، مثل عرق کردن، لرزیدن، نفس نفس زدن و تپش قلب، فرد را آماده فرار از آن حالت یا جنگیدن با آن ميکند . به نظر میرسد ترسهای زمان بچگی، قسمتی از جریان رشد انسان هستند و اکثراً ، در اثر تجربههای ناشناخته ای که به نظر کودک، تهدیدکننده ميايد ، به وجود میآید. همچنين امکان دارد کودک، از چیزی که خواهر و برادر وی هم میترسند، اظهار ترس کند.
اشاره به این نکته الزامی است که ترس، مدام، مسئله ساز و اسیب زننده نیست و چه بسا میتواند کمک کننده هم باشد؛ زیرا سبب ميشود کودک، به روشی درست عمل کند. مثلا ، ترس از آتش، سبب اجتناب وی از بازي با کبریت خواهد شد. همچنين ترسها و نگرانیهای کودک، در طول رشد، تغيير ميکنند و وی، کم کم ، یاد میگیرد تهدیدهای حقیقی را از شرایطهای بیآزار تشخیص دهد.
.
با هیچکدام از دوستهای صمیمیشان زیاد بازي نمیکنند
درصورتی که کودکتان خيلي غیرمنتظره دست از بازي با دوستهای نزدیکش بکشد، این یک مشکل است. مشکلی که میتواند علامتی از وجود یک دعوا باشد. میتوان از روی حال و حوصلهی کودک پیشبینی کرد که موضوعی پیش آمده است. هرچه که باعث ایجاد این مسئله باشد، حتما باید بررسی شود.
.
تهدید به کشتن خودشان یا شخصی ديگر می کنند
هر زمان بچهها تهدید به صدمه زدن خودشان یا هرکس ديگر کنند، باید مسئله را جدّي گرفت. امکان دارد حس کنید که کودک به دنبال جلب توجه است، ولی حتی درصورتی که مسئله همین باشد، کماکان نشانهی این است که اوضاع خوب نیست و آنها احتیاج به کمک بیش تر دارند.
پنهانکاری میکنند
بچهها مخصوصا نوجوانها عموما درباره تلفن و فعالیتهای اینترنتیشان پنهانکاری میکنند. ولی اگر به تلفن یا کامپیوترشان نگاهی می اندازید، ترس برشان دارد باید درمورد این رفتار نگران شوید و دنبال علت آن باشید.
درصورتی که کودکتان هر یک از این رفتارها را دارد، از خانواده و پزشک متخصص کودکان یا یک درمانگر کودک بیش تر کمک بگیرید. هیچوقت براي کمک دریافت کردن زود نیست، بلکه غالبا خيلي دیر هم است.
.
منابع :
.https://www.beytoote.com
مجله والدین و کودک
