مدرنیته و تئاتر آمریکا | یادداشتی از همایون علی‌آبادی

📢 این صفحه را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on google
Share on telegram
Share on email

هنگام تصفح و تورق این کتاب، این نکته دائما بر ذهن می‌خلد که دکتر جوادی با ترجمه این کتاب چه خدمت ارزشمندی به ادبیات تئاتری ایران‌زمین کرده است. این کتاب بهترین مرجع برای بازشناخت تاریخ ادبیات درام‌نویسان آمریکا از برادوی تا گروه تئاتر لاماماست؛ یک تاریخ جامع و کامل نمایشی.

در جشن هنر شیراز گروه آمریکایی «نان و عروسک» (bread and dolls) یکی از اجراهای آوانگارد خود را بر صحنه آورد که مورد توجه همه شرکت‌کنندگان قرار گرفت؛ فرصتی یگانه و مغتنم که دیگر هرگز تکرار نشد. ما هنگام اجرای این اثر شاهد بودیم که چگونه جای پای یکی از بزرگ‌ترین استادان تئاتر مدرن آمریکا یعنی خانم استلا آدلر دیده می‌شد. این از سویی و از سوی دیگر اینکه آدلر از همتایان هماره کنستانتین استانیسلاوسکی است که رقابت‌های این هر دو در جهان تئاتر برای بر و بچه‌های تئاتر موجد و مسبب آثاری مهم و مدرن در عرصه تئاتر بوده است. آدلر از بهترین تئوریسین‌های تئاتر آمریکاست که در یک چالش و رقابت مدام و تمام‌نشدنی، با شناختی کامل همیشه به جستجوی راه‌هایی مدرن و امروزی‌تر و گویا سبب‌ساز شهرت روزافزون استانیسلاوسکی بوده است.

بسیاری از اصحاب تئاتر امروز ایران دست‌پرورده تئوری‌های نهایی خانم آدلر بوده‌اند که در نهایت برای خویش یک مکتب مدرن تئاتر ایرانی را طراحی کرده‌اند. این یک شق تئاتر آمریکاست. از شقوق دیگر، این تئاتر چندان متوسع و کامل است که زمانی که در همین جشن هنر شیراز، درام‌شناسان و کارگردان‌هایی که شاهد اجراهای گروه‌های آمریکایی بودند، تا چند سال تحت تاثیر اسالیب و بافتار و ساختار کار آنها قرار گرفتند و ما شاهد بودیم که چگونه توانست با توجه به این نکات حتی پس از مراجعه گروه‌های مهمان به وطنشان، تاثیر خویش را بر جا گذارد.

Book

به یاد دارم شبی که گروه تئاتر لاماما اجرا داشت، یک تمامیت رنگ‌رنگ تئاتری را برای دوستداران تئاتر به ارمغان آورده بود و برگه به برگه شناختنامه این گروه‌ها دست به دست می‌چرخید و موجب آشنایی بیشتر تماشاگران ایرانی با این سبک‌ها می‌شد. گروه تئاتر سیاهپوستان آمریکا نیز در آن سال‌ها بی‌کار نبود و نرمانرم و آهسته اجراهایی قوی را بر صحنه آورد که می‌توان از آن جمله به آثار اصحاب سیاهپوست گروه نان و عروسک اشاره کرد. این همان مدرنیته مورد نظر ماست که در این سال‌ها این‌گونه تحت توجه قرار گرفته است.

این نکته مهم را از قلم نیندازیم که تئاتر آمریکا در واقع یک بافت و نرمانرمی بسیار قوی دارد. از آن جمله است ساختار قوی و توانمند این تئاتر که با مدرنیته پیوندی دوشادوش و هماهنگ دارد. تئاتر مدرن آمریکا اساسا نمایشی بسیار متوسع و قوی است و از این روی اگر ما در این برگه سعی‌مان در رویارویی بین استانیسلاوسکی و استلا آدلر است، بیشتر از آن روست که دانش‌آموختگی در تئاتر آمریکا یک حرفه است و حتی تئاتر دانشگاهی زیر سیطره نمایش‌های حرفه‌ای قرار می‌گیرد. حتی در گروه‌هایی مانند لاماما مهم حرفه‌ای بودن است و بی‌دلیل نیست اگر می‌گوییم تئاتر آمریکا می‌تواند تنه به تنه تئاتر روسیه بزند و خویش را از زیر سیطره این تئاتر خارج کند و زیر نگاه تیز و تند تئاتری مانند آثار میس لیلیان هلمن قرار دهد.

در هر حال ما در این مقوله قرار نیست تئاتر آمریکا را با کند و کاو و کنکاشی عمیق و دوباره نگاه کنیم. این را واگذار می‌کنیم به فرصتی دیگر اما همین‌جا بگویم که بزرگانی مانند خانم منیژه محامدی، حسین پرورش و محمد کوثر از دانش‌آموختگان تئاتر آمریکا هستند که متاسفانه چند تن از اینان رخ در نقاب خاک تیره کشیده‌اند.

Broadway

تئاتر برادوی یا تئاتر آف‌آف برادوی از سرشناس‌ترین حلقه‌های تئاتری جهانند که امروز توانسته‌اند برنامه‌هایی کامل و جامع را تقدیم دنیای تئاتر کنند. ما امیدواریم در فرصتی و مقالتی و مقولتی دوباره بتوانیم با یاری از کتاب «تاریخ تئاتر آمریکا» یادداشتی بسیار عمیق‌تر و پربارتر تقدیم مخاطبان محترم کنیم. فعلا تا زمانی که روشن نیست کی باشد و چه زمان، این یادداشت را از من بپذیرید. تا بعد.

منبع: هنرآنلاین | http://honaronline.ir

🗓 برای اطلاع از جدیدترین رویدادهای هنر و فرهنگ، همراه گالری لیلیت باشید.

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on google
Share on telegram
Share on email
روزنامه هنر رویدادهای هنری اخبار هنری گزارش‌های هنری نوآوری‌های هنری حراج هنری تئاتر و نمایش مد و لباس
برگزاری نمایشگاه «آگاهی» آثار نقاشی خانم الهام طاهرى
برگزاری نمایشگاه «تازگی» آثار نقاشی خانم مرضیه رزاقی
برگزاری نمایشگاه «با من بیا» آثار سیاه قلم خانم مهرناز لامعی
برگزاری نمایشگاه «اقیانوس رنگ‌ها» آثار خانم فاطمه کریمی ریابی
برگزاری نمایشگاه «مفاهیم زندگی در هنر معاصر» آثار آقای رضا رحیمی لسکو
برگزاری نمایشگاه «گالری سیاه نقش» آثار آقای سیاوش هاشمی
برگزاری نمایشگاه «تصویری از طبیعت» آثار خانم حمیده وثوقی رهبری
برگزاری نمایشگاه «دنیای درون» آثار خانم مهتاب مظلومی
برگزاری نمایشگاه «پری‌زاد» آثار خانم مهناز اولیائی
برگزاری نمایشگاه «نگاه من» آثار نقاشی آقای عبدالله محمودی
اینستاگرام گالری لیلیت