نگاهی به نمایش «پروین» | ستیهش پروین با حسین کیانی

گروه تئاتر هنرآنلاین: پروین یک زندگی یکنواخت دارد. نه آدمی نه صدایی! زنی شاعر که با پایبندی به اخلاقیات و آن روسری اساطیری در خانه پدری ثروتمند زندگی می‌کند که نام یوسف اعتصام‌الملک را یدک می‌کشد. پروین با امیال زنانه یا احساسات تلطیف‌شده بیگانه است. یک زندگی شبیه ده‌ها زندگی دیگر. گیرم مزین شده به ذوق و شوق شاعرانه یک زن که خود با شعائر معنوی خویش آنها را منظومه‌وار به حلیه طبع آراسته است. همین و بس! این زندگی با نگاه حسین کیانی اساسا درام نیست. آن فراز و فرود و خیز و جهش در این زندگی جایی ندارد. هر چه هست مانند آب روان تند و تند جاری است و چیزی جز تئاتریکالیته گمشده و مفقودالاثر ندارد. اینکه نویسنده و کارگردان کوشیده تا یک زندگی بدون کمترین حس و حال را بر اریکه صحنه بیاورد، آن هم در شرایطی که هیچ فراز و فرود، داد و ستد یا داد و دهشی در این زندگی وجود ندارد، کاری است که تنها از جعبه کارگردانی آقای کیانی برمی‌آید.

نمایش کمترین شمایی از زندگی پروین ندارد؛ از شعر او، از لحظات و لمحات و شاعرانه زیستن او و حتی تخلقش به اخلاقیات. هر چه هست روان و بدون دراماتیزه کردن، با دیالوگ‌هایی که از کیانی با سابقه گذشته‌اش که از نمایش «پنهان‌خانه پنج‌در» بر سریر ذهن خوش نشسته بعید است. اساسا دیالوگ از ریشه دیالکتیک است و در کار کیانی با تصویرسازی نمایشی شخصیت‌ها، چیزی جز رفت و آمد مدام به صحنه نیست که انگار طراحی‌اش را از خانه قمرخانم الهام گرفته است. یک صحنه کاملا قابل پیش‌بینی که هر که سخنی دارد از همان پنج‌در طراحی بیرون می‌آید، دیالوگ را می‌گوید و دوباره به درون اتاقش می‌رود. به راستی توقع ما از کیانی با آن کارنامه معتبر آن بود که دیالوگ را بشناسد و متنی منقح و متقن بر صحنه روانه کند، نه آنکه هر چه پیش آید خوش آید جایگزین دیالوگ شود و ما را از زندگی راستین پروین بی‌خبر سازد.

واقعیت این است که زندگی پروین می‌تواند سرمشق زنان امروز ما باشد، به شرط آنکه این همه قید و بند دلیل داشته باشد. اینکه پروین شاعر است درست، اینکه شعرهایش از قبیل نخ و سوزن جنبه‌های اخلاقی دارد درست، اینکه به جناب سرهنگ رخ نمی‌نماید صحیح، اما همه اینها نمی‌تواند ما را با عمق و کنه زندگی پروین آشنا کند. اگر اساسا زندگی پروین این باشد که با دیالوگ و درام سنخیتی در آن بتوان جست و یافت. کیانی این کار را کرده اما چه یافته؟ جز اسقاط و اتلاف وقت که سه ساعت جماعت تماشاگر را منتظر یک اتفاق ساده نگه دارد. تضادی وجود ندارد و واقعیت این است که هیچ نشانه‌ای از دنیای شاعرانه پروین و حتی آثار اخلاقی وی در کار دیده نمی‌شود.

در میان بازیگران حتی بازیگری دوست‌داشتنی مانند امین زندگانی نیز نمی‌تواند از سیر کلی انرژی هدررفته کل بازیگران رهایی پیدا کند. او نیز در نقش سرهنگ چنان مغروق و مستغرق در فضای کلی کار است که نمی‌تواند منجی نمایش پروین باشد. سایر بازیگران نیز به تناسب نقش‌هایشان ناخوبند و نمی‌توانند شخصیت‌پردازی و تولید ابعاد شخصیتی پروین و آدمیان دور و برش را نمایش بدهند. به هر حال، غرض نقشی است که از ما به جا ماند، وگرنه احترام ما به پروین به عنوان شاعره‌ای متخلق به اخلاق و نهایت حسن سلوک و خلیق بودن از ویژگی‌های زندگی اوست، به جای خود محفوظ اما فراموش نکنیم که ما با تئاتر سر و کار داریم، نه با یک متن انشا و انشاد غیردراماتیک.

در این زمانه ناموافق، کار کردن از پروین سخنی است معقول و منطقی اما کدام پروین و کدام اجرا؟ پروینی که کیانی به ما نشان می‌دهد، نمی‌تواند ما را به عمق ماجرا هدایت کند. هر چه هست از آن فراز و فرودها که طبیعت هر زندگی است و حتی در زندگی زنی اخلاقی که مزین به نام اخلاق است، خبری نیست. توقع ما از کیانی آن بود که لااقل با پژوهشی ادیبانه در شعر و ادب معاصر و خاصه کتاب ولی‌الله درودیان که از بهترین جستارها درباره زندگی پروین است، بتواند نمایشی درخور و شایسته حق پروین از منظومه‌های او بر صحنه بیاورد. اما منظومه‌ها را چگونه می‌توان دیالوگه کرد؟ این کاری است که نقطه‌نظر اصلی ماست و کیانی می‌بایست آن را لحاظ می‌کرد که با درد و دریغ بسیار چنین نشده است.

در هر حال همین عنوان «پروین» روی یک تئاتر به دلیل آنکه بتواند زندگی او را همراه پدر ارجمندش یوسف اعتصام‌الملک (از اقران و ابدال نویسندگان مشروطیت) بر صحنه بیاورد، برای تماشاگر کشش بسیار دارد و ما نیز به همین دلیل بر آنیم که کار کیانی باید بسیار بیش از اینها با درام، تئاتر، نمایش و دیالوگ توامان باشد. متاسفانه چنین نشده است.

منبع: هنرآنلاین | http://honaronline.ir

می‌توانید این صفحه رویداد اطلاعیه خبری را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on google
Share on telegram
Share on email

📅 برای اطلاع از جدیدترین رویدادهای عرصه هنر و فرهنگ ایران و جهان، همراه روزنامه هنر در گالری لیلیت باشید

روزنامه هنر رویدادهای هنری اخبار هنری گزارشهای هنری نوآوریهای هنری حراج هنری تئاتر و نمایش مد و لباس فیلمها و سریالها بازیهای ویدیویی
تخفیف ویژه جهت برگزاری نمایشگاه هنری
💎 بنر تبلیغ
اپلیکیشن
💎 بنر نمایشگاه
💎 بنر هنرآموز
💎 بنر مجله هنر
💎 بنر موزیکهای بیکلام
💎 بنر روزنامه هنر
💎 بنر کتابهای صوتی
💎 بنر تماشاخانه
تلگرام
برگزاری نمایشگاه «خواب رنگ‌ها» آثار خانم الناز عبدالهی نژاد
برگزاری نمایشگاه «گنجه ی‌ هنر» آثار نقاشی خانم بنفشه اسداله زاده
برگزاری نمایشگاه «رقص سماع» آثار عکاسی خانم مهناز جعفری
برگزاری نمایشگاه گروهی «دفتری دیگر از ستاوند» آثار فائزه ولوجردی و نیلوفر وجدی
برگزاری نمایشگاه «دریا و زندگی» آثار عکاسی خانم کتایون فرجی
برگزاری نمایشگاه «تصاویر پنهان» آثار نقاشی آقای یحیی صنعتی
برگزاری نمایشگاه «خاکم ایران» آثار نقاشی آقای احمدرضا زنگنه
برگزاری نمایشگاه «گیلان را باید زیست» آثار عکاسی خانم هاجر اسماعیل زاده پیربازاری
برگزاری نمایشگاه «ترنم» آثار نقاشی خانم معصومه استادی
برگزاری نمایشگاه «بیکران» آثار نقاشی خانم مریم منصوری
برگزاری نمایشگاه «سیمرغ» آثار نقاشی آقای عبدالله محمودی
برگزاری نمایشگاه «جغله» آثار نقاشی آقای احسان میرزایی فراهانی
اینستاگرام گالری لیلیت

اَپ لیلیت

دانلود اپلیکیشن لیلیت

با نصب اپلیکیشن لیلیت، به راحتی از امکانات لیلیت بهره‌مند شوید و از تخفیف‌ها و جدیدترین اطلاعیه‌ها باخبر باشید...

دانلود مستقیم