سبک نقاشی، پشت شیشه (Stained glass)


نقاشی پشت شیشه ی هنری است وارداتی که در دوره صفویه از اروپای شرقی و هند و چین وارد ایران شده است. این نوع نقاشی برخلاف دیگر هنرهای وارداتی، بلافاصله بعد از ورود به کشور رنگ و بویی بومی به خود گرفت. در آثاری که با این تکنیک خلق شده‌اند، کمتر با نمونه‌های تقلیدی از کارهای مشابه غربی برخورد می‌کنیم.

وضعیت کنونی:
در حال حاضر این هنر از رشته های منسوخ شده نقاشی می باشد.

روش کار:
ذکر این نکته ضروری است روش کار در نقاشی پشت شیشه با نقاشی روی بوم نقاشی روی شیشه ( ویترای) فرق دارد. نقاشی پشت شیشه بر خلاف نقاشی معمولی کار آسانی نیست. زمانی که نقاش روی کاغذ و یا بوم نقاشی می کند به آنچه که انجام می دهد مسلط است و در پایان نیز به سادگی به قلم گیری می پردازد ولی در نقاشی پشت شیشه این روش به گونه ای دیگری انجام می پذیرد ، بدین معنی که قسمت‌های حساس پایانی در آغاز کار انجام می‌شود، ابتدا جزئیات و ظرایف کار انجام می شود و سپس به رنگ‌های اصلی و رنگ‌آمیزی زمینه پرداخته می‌شود.

مثلا اگر خالی بر روی گونه زنی وجود داشته باشد ، باید آن خال را قبل از رنگ کردن صورت و یا گلوبند زرینی که به گردن اوست با تمام مظاهرش نقاشی شود،سپس گردن او رنگ آمیزی گردد و تکامل یابد.

دومین تفاوت نقاشی پشت شیشه با نقاشی روی بوم یا هر زمینه دیگر این است که در نقاشی روی بوم اشتباهات را می‌توان با رنگ‌ها رفع کرد اما در نقاشی پشت شیشه رنگ اشتباه را با رنگ دیگر نمی‌توان درست کرد، بلکه باید رنگ‌های زده‌شده را پاک و از نو شروع کرد.

نقاش پشت، شیشه باید با مبانی طراحی آشنایی داشته و بتواند انواع طرحهای منظره (طبیعت بیجان) و حیوانات و پرندگان ، ابینه تاریخی و مینیاتور را روی شیشه ساده و مات شده و پلکسی گلس منتقل کرده و از عهده نقاشی انواع طرحها پشت شیشه برآید.

مواد اولیه:
در نقاشی پشت شیشه علاوه بر رنگ از مواد ترکیبی استفاده می شده است در گذشته برای اینکه کار جلوه ی خاصی پیدا کند آز ورقه های طلا استفاده می کردند از جمله افرادی که از طلا برای ارائه آثارش استفاده می کرده است” استاد غضنفر کرد” بوده است
از مواد ترکیبی دیگر کاغذهای رنگی، شبرنگ، نخ، الیاف ابریشم، چرم و… به‌عنوان پر‌کننده زمینه و گاهی طرح اصلی در میان هنرمندان

رنگ:
عمدتا از رنگهای سبز ، زرد ، قرمز ، قهوه ای ، سیاه، آبی و سفید استفاده می شده است.

موضوعات و طرح‌های مورد‌ استفاده نقاشی پشت شیشه عبارتند از:
حاشیه‌های رنگی، گل، گل و مرغ، صورت‌کشی یا شبیه‌کشی، وقایع مذهبی و داستانهای رزمی نقوش انسانی، حیوانی، هندسی، تصاویر منظره‌ها و نوشته‌ها و خطوط قرآنی .

مرتبط: