هنر سکمه دوزی – صنایع دستی


سکمه‌دوزی هنری است که در آن با عبور نخ‌های رنگین از لا به لای تار و پود پارچه و دوختن این الیاف به یکدیگر پارچهٔ ساده حالتی رنگین و مشبک به خود می‌گیرد.
سکمه دوزی به نوعی دوخت اطلاق می شود که با فشار آوردن به وسیله ی دوخت بر روی پارچه کیفیت بافت را تغییر داده و آنرا به شکل دلخواه درمی آورند. سکمه دوزی یکی از ویپه دوخت هایی است که مختص ایران و جایگاه آن اصفهان بوده است. این دوخت سابقه ی کهنی در تاریخ کشورمان دارد آغاز این هنر به دوره ی قبل از اسلام می رسد ولی شکوفایی آن در دوران اسلامی است درازمندی گذشته زنان ایرانی برای حفظ حجاب از روبندهایی استفاده می نمودند که قسمتی از آن که درمقابل چشمان آنها قرار می گرفت و بیشتر به صورت مستطیلی بود و سکمه دوزی می شد تا استفاده کنندگان از آنها بهتر بتوانند جلوی خود را ببینند. سکمه دوزی معمولاً با : چشمه دوزی ، شبکه دوزی ، اشرفی دوزی ، ستاره دوزی ، گل اشرفی و قلاب دوزی همراه می باشد. سکمه دوزی به کشیدن تعدادی تار یا پود و یا هر دو ، از نقطه یا نقاط معینی از پارچه و پر کردن جای آنها با سورن دوزی به طوری که نقش منظمی از آن پدید آید می گویند.

مواد اولیه موردنیاز در سکمه دوزی عبارتند از : پارچه کتان ایرانی که بافت پارچه باید ساده و تار و پود آن عمود بر هم و حتی الامکان ضخامت تار و پود یکسان باشد ، پارچه چلوار ، کتان و غیر ناگفه نماند که پارچه های: مخمل – ساتن و پارچه های کج راه برای این نوع سوزندوزی مناسب نمی باشد.
نخ: معمولاً از نخ ابریشم تابیده دمسه و نخ عمامه استفاده می شود. نخ دمسه جهت سکمه دوزی و نخ عمامه ای برای قلاب دوزی به کار می رود از قلابدوزی جهت استحکام محل بریدگی تار و پود نخ کشی شده استفاده می گردد و قبل از نخ کش کردن عمل قلاب دوزی را روی خطوط طرح موردنظر پیاده می کنند. انتخاب رنگ پارچه و نخ ، بستگی به سلیقه ی دوزنده یا سفارش دهنده دارد.

سکمه دوزی عبارت است از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقطه یا نقاط معین از پارچه و پر کردن جای آنها با سوزن دوزی بطوریکه نقش از آن پدید آید جای بریدن نخها را با ردیفهای فشرده و ظریف بخیه دوزی شده حفظ می کنند و با گلدوزی اضافی در جائی که نخهایش بیرون کشیده شده نقش ستاره ای را نمایان می سازند. سکمه دوزی اغلب همراه با قلاب دوزی صورت می گیرد. معمولاً‌ سکمه دوزی بر روی رومیزی و دستمال سفره و مانند آن انجام می شود و شکیبائی بسیار می خواهد . برای سکمه دوزی از پارچه های ساده که تاروپود آن عمود بر هم بوده و حتی الامکان دارای یک ضخامت باشند استفاده می شود. سکمه دوزی بیشتر در اصفهان رایج استو هر صنعتگر حدود ۱۰ ساعت در روز کار می کند زنان سکمه دوز یک شرکت تعاونی نیز دارند که این شکرت کمک هائی هم به آنها می نماید خرید هائی که از اجناس سکمه دوزی شده انجام می شود بیشتر توسط سازمان صنایع دستی است . سکمه دوزی در یزد نیز رواج دارد و هموطنان زرتشتی بخاطر حفظ سنن و آداب خود به آن می پردازند. معمولاً زرتشتیان حتماً‌ جزء وسایل دختران خود که ازدواج می کنند و می خواهند عروس شوند وسایل سوزندوزی که سکمه دوزی نیز جزئی از آن است قرار می دهند.

همه چیز درباره هنر دانستنی های ویکی پدیا هنری ارزشمند روش چگونه تهیه راه انجام تمام مطالب جزوه مقاله نوشته مطلب دانشنامه ویکیپدیا هر آنچه تاثیر خواندنی گنجینه راهنما آموزش آشنایی با دانش راهنمایی چگونگی جمع آوری تحقیق دانشجویی هنرگردی آنلاین هزارویک

موارد مشابه: