هنر لُنگ بافی – صنایع دستی


لنگ‌بافی یکی از صنایع دستی شهر شوشتر در استان خوزستان است.
منسوجی نرم با ابعاد 160×100 سانتی متر از نخ پنبه‌ای تولید می‌شود و در آن از رنگ‌های قرمز،سرمه ای، زرد و سفید بکار می‌رود. نقش آن راه راه بوده و تنها منطقه تولید آن شوشتر می‌باشد.
لنگ مرغوب دست‌باف بوده با الیاف ظریف پنبه یا ویسکوز بافته می‌شود.
در دستگاه لنگ‌بافی شوشتر، برخلاف اغلب دستگاه‌های پارچه‌بافی سنتی، عمل پودگذاری با سیستم شلاقی انجام می‌شود.ذ در گذشته، این هنر- صنعت اهمیت زیادی داشت. لنگ‌هایی که در شوشتر و در کارگاه‌های شخصی تولید می‌شد، در مناطق همجوار و شهرهای دورتر نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. همچنین کشورهای عربی هم‌مرز خوزستان‌ را نباید از نظر دور داشت.

پارچهٔ تولیدشده به‌وسیلهٔ دستگاه لنگ‌بافی، از نظر شکل بافت، کاملاً یکدست و یکنواخت بوده و دارای نقوش برجسته نیست. در بافت لنگ، نخ‌ها متناوباً از روی یکدیگر عبور می‌کنند و در اثر پیوستگی نخ‌های تار و پود و درگیری آن‌ها با یکدیگر، پارچه‌ای با مقاومت مطلوب تولید می‌شود؛ زیرا تعداد پیوستگی در نخ‌های این نوع بافت (ساده‌ترین شکل بافت)، به مراتب بیش از سایر انواع بافت است

لنگ دست‌باف مرغوب، باید دارای ویژگی‌های زیر باشد:
– ‌لنگ دست‌باف با الیاف ظریف پنبه یا با نوعی ابریشم مصنوعی به نام ویسکوز بافته می‌شود و دارای لطافت و نرمی مطلوب است.
– کیفیت بافت در حد بالا است و نسبت به محصولات ماشین‌باف مشابه، بافت آن نایکنواخت است.
– تمام رنگ‌های به‌کاررفته در رنگرزی الیاف لنگ باید ثابت باشند. بدیهی است رنگ‌های طبیعی دارای مزیت بیشتری نسبت به رنگ‌های شیمیایی است.
– هرگونه نخ‌کشی، روزنه و گِره بزرگ، نباید بر روی لنگ مشاهده شود.
– پارچهٔ لنگ معمولاً شامل درجاتی از رنگ‌های آبی سیر، قرمز، زرد و سفید است که با ترکیب‌های گوناگون در کنار همدیگر قرار گرفته‌‌اند.
– لنگ باید عاری از عیب‌های ظاهری ذاتی ا زقبیل گره‌دار شدن، دو رنگی، رگه‌دار شدن، غیریکنواختی ردیف‌های بافته‌شده، ترکیدگی و بدقوارگی باشد.
– لنگ نباید دارای عیوب ظاهری عارضی ازقبیل پارگی، سوراخ‌شدگی، سوختگی، رنگ‌پس‌دادن، پوسیدگی، آثار رفوگری، ساییدگی، رنگ‌پریدگی، بیدخوردگی و نخ‌کشی باشد.

محصولات لنگ‌، معمولاً شامل لنگ حمام و دسمال‌لنگی است. برای بافت هرکدام از اقلام یادشده، عرض چله‌ها متفاوت است.
چله‌کشی دستگاه معمولاً برای بافت حدود سی تا شصت قطعه لنگ حمام یا برای بیش از صد قطعه دسمال‌لنگی انجام می‌شود؛ بنابراین تا پایان بافت این تعداد، پهنای محصول مشخص و ثابت (با توجه به نوع محصول) است. درازای محصول نیز معین بوده و پس از بافت کامل پارچه یا در میانهٔ کار (پس از بافت چند قطعه لنگ)، به‌واسطهٔ بریدن پارچه به قطعات مشخص حاصل می‌شود.

لنگ بافی, هنرهای دستی و سنتی

لنگ‌بافی از صنایع دستی شهر شوشتر در استان خوزستان است.

نقوش، طرح‌ها و رنگ‌بندی محصولات لنگ‌بافی
در بافت لنگ، از نقوش خاصی استفاده نمی‌شود و نمی‌توان محصولات آن را از نظر تفاوت نقوش، به گروه‌های متنوع تقسیم نمود.
خطوط متقاطع لنگ‌ دارای پهناها و رنگ‌های مختلف بوده که تابع نقشه و الگوی خاصی نیست. این چیدمان خطوط که در عرض و طول لنگ دارای قرینگی است، بیشتر به‌صورت ذهنی و تجربی ایجاد شده‌اند. این نقوش دارای مفهوم خاصی نبوده و ساختار سادهٔ آن‌ها به‌سبب محدودیت نقش‌اندازی دستگاه لنگ‌بافی است. به دلیل شیوهٔ بافت، امکان ایجاد نقوش منحنی، گل و گیاه طبیعی و انتزاعی، نقوش با خط‌های شکسته و … در لنگ وجود ندارد.

اجرای چاپ‌های مختلف پارچه (نظیر باتیک، قلمکار و …) و نقش‌اندازی بدون قالب نیز در این هنر- صنعت رایج نیست.
با توجه به شیوهٔ بافت لنگ، امکان ایجاد هیچ نوع خط‌نوشته‌ای در مرحلهٔ بافت وجود ندارد. حتی شیوهٔ چاپ خطوط نوشتاری روی پارچه‌های لنگ رایج نیست.
لنگ، عمدتاً با سه تا پنج رنگ مختلف بافته می‌شود. نقش‌های موجود در آن، شامل سطوحی است که از تقاطع نوارهای رنگی مختلف حاصل می‌شوند. این سطوح (با پهناهای مختلف)، در درازا به وسیلهٔ تارها و در پهنا به وسیلهٔ پودها به وجود آمده‌است


دیدن منابع مطالب

مجله هنر مطالب آموزشی راهنمای نتخاب لوازم هنر هنر خطاطی هنر دکوراسیون هنر صنایع دستی هنر نقاشی هنر عکاسی

اپلیکیشن
💎 بنر روزنامه هنر
💎 بنر تماشاخانه
💎 بنر کتابهای صوتی
💎 بنر نمایشگاه
💎 بنر هنرآموز
💎 بنر موزیکهای بیکلام
💎 بنر مجله هنر
تلگرام
انسان منهای طبیعت ¦ نمایشگاه آثار هدی فیاضی پتگر

انسان منهای طبیعت ¦ نمایشگاه آثار هدی فیاضی پتگر

آگاهی ¦ نمایشگاه آثار الهام طاهرى

آگاهی ¦ نمایشگاه آثار الهام طاهرى

تازگی ¦ نمایشگاه آثار مرضیه رزاقی

تازگی ¦ نمایشگاه آثار مرضیه رزاقی

با من بیا ¦ نمایشگاه آثار مهرناز لامعی

با من بیا ¦ نمایشگاه آثار مهرناز لامعی

اقیانوس رنگ‌ها ¦ نمایشگاه آثار فاطمه کریمی ریابی

اقیانوس رنگ‌ها ¦ نمایشگاه آثار فاطمه کریمی ریابی

مفاهیم زندگی در هنر معاصر ¦ نمایشگاه آثار رضا رحیمی لسکو

مفاهیم زندگی در هنر معاصر ¦ نمایشگاه آثار رضا رحیمی لسکو

گالری سیاه نقش ¦ نمایشگاه آثار سیاوش هاشمی

گالری سیاه نقش ¦ نمایشگاه آثار سیاوش هاشمی

تصویری از طبیعت ¦ نمایشگاه آثار حمیده وثوقی رهبری

تصویری از طبیعت ¦ نمایشگاه آثار حمیده وثوقی رهبری

دنیای درون ¦ نمایشگاه آثار مهتاب مظلومی

دنیای درون ¦ نمایشگاه آثار مهتاب مظلومی

پری‌زاد ¦ نمایشگاه آثار مهناز اولیایی

پری‌زاد ¦ نمایشگاه آثار مهناز اولیایی

نگاه من ¦ نمایشگاه آثار عبدالله محمودی

نگاه من ¦ نمایشگاه آثار عبدالله محمودی

کبوترانه ¦ نمایشگاه آثار الهام رحیمیان

کبوترانه ¦ نمایشگاه آثار الهام رحیمیان

اینستاگرام گالری لیلیت