نکات مهم درباره نورسنجی دوربین عکاسی

شاید شما تا به حال فقط با نورسنجی خودکار (automatic metering) دوربین تان کار کرده باشید. همین طور که شما توانایی هایتان درعکاسی دیجیتال زیاد می شود و پیشرفت می کنید، ممکن است هنگام روبه رو شدن با صحنه هایی با نور های مختلف، احساس ناامیدی کنید. یادگیری حالت های نورسنجی، یک راه کلیدی است برای اینکه شرایط نوری مختلف، کمتر ترسناک به نظر برسد.

آیا لازم است شما خودتان را به زحمت بیندازید و وضعیت نورسنجی (metering modes) و حالت های مختلف آن را یاد بگیرید؟ ما مطمئن هستیم که می توانیم شما را به یادگیری آن ترغیب کنم.
بیایید هر چه سریع تر سراغ این راهنمای حالات نورسنجی برویم.

نورسنجی چیست؟
قبل از یادگیری حالت های مختلف نورسنجی دوربین تان، حیاتی است که مفهوم نورسنجی را درک کنید. دانستن این نکته قبل از یادگیری در مورد حالت های نورسنجی اختصاصی دوربین مهم است.
” نورسنجی” به معنای خواندن نور است. یک تصویر که به طور کامل در معرض نور قرار گرفته است؛ از سه تن نور تشکیل شده است: سایه ها، میانه ها و هایلایت ها.

تصویر زیر این سه تن مختلف نور را به خوبی نشان می دهد. تپه های جنگلی در پیش زمینه و ابر تاریک نشان دهنده سایه ها هستند، سقف معبد و شخص نشان دهنده میانه ها هستند، و ابرهای روشن نمایانگر هایلایت ها هستند.
دوربین عکاسی شما دارای یک ابزار هوشمند به نام ” نورسنج” است که به شما امکان می دهد تا نوردهی صحیح را با تعادل سایه ها، نورهای میانی و هایلایت ها تعیین کنید. شما وقتی که چشم خود را روی منظره یاب قرار می دهید، نورسنج را در پایین کادر (فریم) مشاهده خواهید کرد.

خواندن نور از صحنه
حالت های نورسنجی دوربین شما، کنترل می کند که نورسنج از کدام قسمت (قسمت ها) از صحنه شما را برای خواندن نور استفاده می کند.
همچنین این مقاله را هم بخوانید: سن دیسک کارپوریشن چیست؟
مثال زیر را در نظر بگیرید. اگر شما در تصویر فقط از اژدها برای نورسنجی استفاده کنید و عکس بگیرید، اژدها به درستی نوردهی می شود. با این حال، احتمالا آسمان خیلی روشن می شود.
حال اگر من فقط از آسمان نورسنجی کنم، آسمان به درستی نوردهی می شود، اما اژدها کمی تاریک خواهد شد. با این حال، اگر من یک بخش گسترده تری از صحنه را نورسنجی کنم، می توانم نورگیری متعادل تری بدست آورم.

چهار حالت نورسنجی اصلی:
حالا، اجازه دهید به مسئله دشوار این مقاله بپردازیم. در اینجا، من می خواهم توضیح دهم که هر یک از چهار حالت نورسنجی دوربین شما کدام اند و چگونه تصاویر شما را تحت تاثیر قرار می دهند.

اما قبل از اینکه شروع کنیم، یک توضیح در مورد این که نورسنجی دوربین شما چگونه کار می کند؛ می دهیم.

تن های بسیار روشن و تاریک می توانند نور سنج شما را فریب دهند. چرا؟
چونکه نورسنج طراحی شده است تا هر تن نوری را به چیزی به نام “۱۸درصد خاکستری” تبدیل کند. یک کوه پوشیده شده از برف و یا یک ماشین سیاه و سفید را تصور کنید.
آیا می خواهید دوربین شما این تن های نور را اصلاح کند تا تصویرتان ۱۸درصد خاکستری به نظر برسد ؟ یا می خواهید از آن تن ها به همان کیفیتی که چشمتان آنها را می بیند خروجی گزفته شود؟ پاسخ برای شما روشن است، اما نه برای نور سنج شما.
بنابراین کار شما این است که تصویر خود را بر روی هیستوگرام (histogram) بررسی کنید و تشخیص دهید که آیا برای صحنه شما مناسب است یا نه. اگر درست نبود؛ شما می توانید از جبران نوردهی (Compensation Exposure) برای تنظیم آن استفاده کنید (هنگام عکاسی در حالت Aperture یا حالت Shutter Priority).

نورسنجی ماتریسی (Matrix Metering Mode)
نورسنجی ماتریسی یک حالت طبیعی است که در ابتدا توضیح داده می دهیم؛ زیرا دوربین شما به عنوان استاندارد یا پیش فرض از آن استفاده می کند. نورسنج شما از سرتاسر صحنه به طور کامل، نور را می خواند. با استفاده از این اطلاعات، پردازنده آن برد دوربین شما، محاسبات متعددی را برای تعیین یک نوردهی صحیح توسط هایلایت های متعادل، نورهای میانه و سایه ها انجام می دهد.

نورسنجی دایره مرکز (Center-Weighted Metering Mode)
تصور کنید که شما به آرامی درون یک فریم زوم می کنید. حالت نورسنجی ماتریسی، نور را از سرتاسر کل صحنه می خواند، درحالیکه نورسنجی دایره مرکز، ترجیحا نور را به سمت وسط می برد. نورسنجی دایره مرکز از بخش بزرگی از فریم استفاده می کند، نه صرفا از کل فریم. این موضوع بین تولید کنندگان متفاوت دوربین های عکاسی با هم فرق می کند، اما معمولا بین ۶۰ تا ۸۰ درصد از فریم را در بر می گیرد.

نورسنجی موضعی (Partial Metering Mode)
اگر نورسنجی دایره مرکز باعث به وجود آمدن زوم کمی شود، نورسنجی موضعی یک پیشرفت بزرگ و یک جهش بزرگ به سمت جلو است. این بار، نور سنج شما از یک منطقه به اندازه ۶ تا ۱۵ درصد از مرکز صحنه، نور را می خواند. (بستگی به شرکت سازنده دوربین شما دارد.)
به همراه قایقرانی به نام واراناسی (Varanasi) در تصویر بالا، در حالت تقدم دیافراگم (Aperture Priority) عکاسی می کردم. من قبل از گرفتن عکس، مرکز نقطه فوکوس را روی صورت او تنظیم کردم. انجام این کار، به دوربین من اجازه می دهد تا نور را از ۱۰ درصد از فریم در اطراف سر قایقران بخواند.
سپس، من از دکمه قفل نوردهی (exposure lock button) استفاده کردم. توجه داشته باشید که این دکمه عمدتا برای استفاده به همراه مد تقدم دیافراگم یا تقدم شاتر (Aperture or Shutter Priority mode) استفاده می شود. با استفاده از دکمه قفل نوردهی (exposure lock button)، شما نوردهی را ثابت نگه داشته و می توانید عکس را بدون تغییر تنظیمات دوباره ثبت کنید.

و اما اخرین و جالب ترین مورد نورسنجی!
حالت نورسنجی نقطه ای، نور را بین ۱ تا ۵ درصد از صحنه شما می خواند. من شخصا از نورسنجی نقطه ای بیشتر از دیگر حالت های نورسنجی استفاده می کنم، اما اگر شما در حال یادگیری در مورد دوربین عکاسی و نورسنجی باشید؛ ممکن است نورسنجی نقطه ای برای شما کمی چالش برانگیز باشد.
استفاده از نورسنجی نقطه ای به خصوص با دکمه قفل نوردهی و نقطه اتوفوکوس (AF) مرکزیِ انتخاب شده، مفید است. جهت نورسنجیِ، نقطه مرکزی منظره یاب خود را روی سوژه یا منبع نور نشانه بگیرید. اکسپوژر (exposure) را قفل کنید و دوباره کادربندی کنید، سپس فوکوس کنید و نهایتا عکس بگیرید.
من متوجه شده ام که نورسنجی نقطه ای برای عکاسی پرتره و دستیابی به درجه ای صحیح از نور روی پوست مناسب است. همچنین، من برای منابع خاص نور مانند یک پرتو نور که از میان یک پنجره عبور می کند؛ از نورسنجی نقطه ای استفاده می کنم، اما فقط زمانی که کم نور بودن مناطق دیگر عکس برایم مطلوب باشد.

من توصیه نمی کنم از نورسنجی نقطه ای برای عکاسی منظره (landscapes) و طبیعت استفاده کنید مگر اینکه شما به دنبال آزمایش بر روی سایه ها باشید.

نتیجه گیری
گام بعدی در اینجا “حالت کاملا دستی” (full manual mode) است که در آن دکمه قفل نوردهی مورد نیاز نیست. اما در ابتدا، نورسنجی اصلی در حالت های تقدم شاتر و تقدم دیافراگم استفاده می شود.

مرتبط: